FIRMA OMEGA  Aneta i Andrzej Bystrowscy ul.Botaniczna 1, 39-300 Mielec

 

 

SZCZEGÓŁOWE ZASADY NETYKIETY

 

Zasady te ustalają poszczególne środowiska. Inne bowiem zasady mogą obowiązywać na IRCu, inne na grupach dyskusyjnych i newsowych.

Poglądy na netykietę mogą się różnić także i w zależności od komputera, który jest naszym ukochanym. Przykładowo: opluwanie Amigi na kanale #pecetpl może być dopuszczalne, na kanale #amigapl - jest tolerowane, a na kanale #amisia - uznawane jest zazwyczaj za złamanie netykiety i "nagradzane" tzw. stałym banem. Inne zasady netykiety obowiązują użytkowników, a inne administratorów sieci.

Netykieta nie jest żadnym "kodeksem karnym". Przestrzeganie jej zasad jest dobrowolne i nie istnieje żadna "policja internetowa", która sprawdzała by to, czy korzystajacy z internetu jej przestrzegaja (poza nielicznymi wypadkami, w których łamanie netykiety jest jednocześnie łamaniem prawa karnego w danym kraju.

 

 

E-mail

1. Sprawdzaj swoja "skrzynkę pocztowa" tak często, jak tylko możesz i usuwaj z niej nieważne i nieaktualne wiadomości

2. Nie przesyłaj doklejonych do e-maila zbyt dużych plików, chyba, że uzgodnisz to z odbiorca

Większość providerów oferuje 2 MB skrzynkę pocztowa. POCZTA.FM daje Ci dużo więcej (jeśli chcesz się o tym przekonać, lub już teraz założyć tam darmowe konto - kliknij na gadżet POCZTA u góry ekranu. Pamiętaj o tym, że plik dołaczany za pomoca stosowanego w poczcie elektronicznej MIME ma większa objętość niż plik oryginalny

3. Nie nadużywaj konta służbowego do prowadzenia korespondencji prywatnej

Ongiś nagminnie łamany punkt netykiety. Obecnie - przy możliwości założenia darmowego konta prywatnego (np. POCZTA.FM) zdarza się znacznie rzadziej

4. O ile nie umiesz "szyfrować" wiadomości - nie wysyłaj w e-mailu tego czego nie chciał byś usłyszeć w radiu, lub czego nigdy nie napisałbyś na normalnej kartce pocztowej

5. Przesyłajac czyjś list dalej (forward) - nie wprowadzaj w nim zmian. Możesz jedynie go skrócić, a swoje ewentualne komentarze oddzielić od "forwardowanej" treści

6. Nie przesyłaj łańcuszków (np. szczęścia) przez Internet. Niemile widziana jest także korespondencja "seryjna" , to znaczy ten sam mail, który w polach adresata (TO: ) i współadresata (CC: ) ma zamieszczona listę wszystkich Twoich kontaktów

7. Nigdy nie klikaj bezwiednie na gadżet odpowiedzi "REPLY" zanim nie upewnisz się, czy oprócz adresata nie wysyłasz tego e-maila także do wszystkich jego kolegów (sprawdź pola CC: i BCC: )

8. Staraj się być powściagliwy w wypowiedziach i panuj nad emocjami, zwłaszcza wtedy, gdy zostaniesz sprowokowany

Oczywiście nikt Ci nie może zabronić zwrócenia komuś w e-mailu uwagi, niemniej zbyt emocjonalny list może spowodować takaż odpowiedź i prawdziwa lawinę zwana slangowo "flame war" (wojna na obelgi). Listy obraźliwe najlepiej zlekceważyć. "Dowcipniś" popróbuje jeszcze parę razy i znudzi mu się. Jeśli jednak uznasz, ze zostały przekroczone pewne granice masz prawo forwardnać ten list na e-mail:

Abuse@tpnet.pl

(UWAGA: przesyłany do ABUSE list musi zawierać pełny nagłówek (ułatwia to m.in. opcja "właściwości" z menu Plik w programie Outlook Express). Ta specjalistyczna komórka TP S.A. namierzy sieciowego chuligana. Wprawdzie zgodnie z idiotyczna Ustawa o Ochronie Danych Osobowych (powstała chyba tylko po to aby chronić przestępców) nie poda Ci jego danych, jednak wyśle mu ostrzeżenie, a przy recydywie odetnie mu dostęp do Internetu (co dla takiego nawiedzonego młodzieńca będzie gorsza kara niż sad lub grzywna). Masz także prawo zwrócić się do prokuratury wnioskujac o ukaranie osoby utrudniajacej Ci w ten sposób prace (bo to jedyna, dość naciagana, metoda wykorzystania naszego kulawego prawa karnego). Wówczas Abuse będzie musiało podać prokuraturze znalezione namiary.

Jeśli jednak koniecznie "musisz" odpisać na obelżywy list - najlepiej poczekaj kilka godzin, aż emocje opadna

Pisz jasno i zrozumiale (inaczej czeka Cię długa "wyjaśniajaca" wymiana maili Dobrze jest przeczytać jeszcze raz napisany mail przed kliknięciem na gadżet "wyślij"

Staraj się pisać zwięźle (nie przekraczajac 65 znaków w wierszu). Jeśli zależy Ci na odpowiedzi - podaj swój e-mail zwrotny także wewnatrz listu (niektóre programy pocztowe "wycinaja" nagłówek Nie zamęczaj innych swoimi problemami. Ludzie na sieci sa chętni do pomocy, ale... do czasu. Otrzymanie odpowiedzi nie uprawnia Cię do wysłania w ciagu najbliższych kilku godzin kolejnych maili z nowymi problemami do tej samej osoby. Pamiętaj, ze adresat może otrzymywać setki takich listów dziennie, a oprócz czytania poczty i odpisywania na nia zapewne ma i inne zajęcia. Nie miej zatem pretensji jeśli odpowiedzi nie otrzymasz natychmiast i nie domagaj się jej zbyt szybko i zbyt natarczywie. Jeden z redaktorów gazety komputerowej zarzucany mailami z prośba i porady traktuje je w ten sposób:

Anonimy ida do kosza, pozostałe maile: na pierwszy zawsze odpisuje, na drugi nie zawsze i z pewnym opóźnieniem. Trzeci mail o podobnej treści w ciagu 24 godzin powoduje założenie filtra na nadawcę

Nigdy nie pytaj w mailach o rzeczy podstawowe, takie, które możesz znaleźć w podręcznikach, FAQ na sieci, czy w podobnych miejscach

 

Listy dyskusyjne i grupy newsowe

1. Wysyłaj informacje wyłacznie na temat, jaki ma być poruszany na danej liście

2. Zdecydowanie unikaj bezsensownych komentarzy typu "popiera", "a ja się nie zgadzam", "popieram popierajacych" - chyba, ze towarzysza im Twoje przemyślenia na ten temat

3. Nie rozbudowuj nadmiernie swojego podpisu - sygnatury (przyjęta norma to 4-5 linii).

Jak myślisz czy setka osób otrzymawszy Twój "post" na listę zawierajacy wyłacznie zdanie (przykładowo): "Tak macie racje" i 40 linijkowa sygnaturę będzie z tego zadowolona?

4. Staraj się nie przekraczać 65 znaków w linii

Nie wszystkie programy do czytania grup zapewniaja widok na "pełna 80-tkę", a dodatkowo (na przykład przy cytatach) moga być jeszcze do niego dodane różne znaki

5. Wysyłajac mail KONIECZNIE podaj mail zwrotny. Dobre obyczaje nakazuja także podanie pełnego imienia i nazwiska nadawcy (ksywka jest dopuszczalna dla osób na liście ogólnie znanych)

Może się bowiem okazać, że ktoś może rozwiazać Twój problem, ale woli uczynić to prywatnie (na przykład gdy temat był już "wałkowany" na liście tyle razy, że kolejne poruszenie tego tematu rozjuszyło by stałych bywalców. A listy anonimowe, zwłaszcza łamiace inne zasady netykiety - moga być przez moderatorów takiej listy usunięte

6. Komentujac informacje lub odpowiadajac na czyś "post" staraj się pozostawić z listu oryginalnego wyłacznie te fragmenty, które maja ścisły zwiazek z Twoja odpowiedzia. Resztę (w tym sygnaturę) - bezwzględnie wytnij

Czy lubisz czytać 100 razy to samo? A w przypadku, gdy informacja jest kontrowersyjna i skomentuje ja 50 osób nie przestrzegajac tego punktu i do długiego oryginału dołoży komentarze - to czytajacych krew zaleje

7. Jeśli zdenerwuje Cię jakaś osoba z listy i "musisz" ja zwyzywać - uczyń to w mailu prywatnym

Nie jest to rozwiazanie zbyt etyczne, ale i tak lepsze niż publiczne mieszanie się z błotem na oczach setek ludzi

8. Jeśli masz jakiś problem opisz go w miarę dokładnie. Za ogólnikowe pytania typu: "Pomóżcie - mam monitor i nie działa" - zazwyczaj zostaniesz ukarany lub objechany przez innych listowiczów

W opisanym przypadku należy napisać (na przykład): "Mam monitor firmy Garaż typ 1975XVC. Gdy podłaczę go do komputera Krzak model 6500 z systemem Doors 3000 i przestawię rozdzielczość na 2048 x 1722 obraz mi znika"

9. Nie wolno traktować list dyskusyjnych jako miejsca dla ogłoszeń komercyjnych i handlowych (chyba, że jest to lista dyskusyjna o takim temacie, na przykład:

comp.sys.ibmpc.biz

lub, gdy zezwola na to pozostali użytkownicy [co zazwyczaj robia w przypadku pojedynczych drobnych ogłoszeń typu "sprzedam Atari 800 XL z magnetofonem")

10. Staraj się pisać zwięźle. Inaczej inni się od Ciebie tym "zaraża" i pewnego dnia ujrzysz w swojej skrzynce 500 długich "postów" z zaprenumerowanej listy. Długie maile najlepiej spakować, lub ostrzec o ich wielkosci w tytule (np.: "Ciekawe info o BG, ale dłuuuugie (45 KB)", Staraj się w tytule wysłanej informacji jasno określić czego ona dotyczy, tak aby osoby nie zainteresowane nie musiały wszystkiego ściagać i czytać.

Zachowaj ostrożność w przesyłaniu dużych plików (na przykład obrazków) prywatnie za pośrednictwem listy. Może się bowiem zdarzyć, że twoja przesyłkę otrzyma nie tylko adresat, ale i wszyscy na liście. Nawet jeśli zrobiłeś to niecelowo - to następnego dnia (w najlepszym przypadku) Twoja skrzynka pocztowa pelna będzie listów z obelgami, a ktoś może ja zapchać na przykład niepotrzebnym Ci do niczego kodem źródłowym XWindows :-)

IRC

1. IRC jest dla ludzi, a nie dla komputerów. Pozostawianie botów (komputerów udajacych dyskutantów i zazwyczaj "sterujacych" kanałem) jest niedopuszczalne

Przepis niby słuszny, ale... nie całkiem. Można było by go wymagać, gdyby na IRC nie było całej masy oszołomów starajacych się zepsuć zabawę innych (zwłaszcza niedoświadczonych) - np. przez tzw. "przejecie" kanału. Dobrze "postawiony" bot zmniejsza takie ryzyko do minimum. Niemniej niekiedy "ambicyjki" IRCowników każa im stawiać swoje boty, co nieraz powoduje paradoksalne sytuacje, gdy wchodzac na kanał z (na przykład) 10 użytkownikami - nie mamy z kim pogadać - bo to same "boty". Dlatego należało by chyba zmodyfikować ten punkt na "pozostawianie więcej niż jednego "bota" na kanale jest niedopuszczalne. No, może jeszcze rezerwowego na wypadek awarii"

2. Pozostawianie tzw. "sesji" jest niedopuszczalne

"Sesja" to pozostawienie nieodłaczonego od IRC i kanału komputera i zajęcie się czym innym. Pomijajac już to, ze jest to denerwujace dla innych - czasem prowadzi do paradoksalnych sytuacji. Przykładowo: na jednym z kanałów pozostawiono sesję, po czym ten co ja zostawił - wyjechał na wakacje. W nocy nastapił "split" (czyli odłaczenie serwera IRC). Sesja podłaczyła się ponownie do kanału jako pierwsza i otrzymała status operatora, jednak ze względu na nieobecność obsługujacego - przez dwa tygodnie pozostali byli pozbawieni wielu praw na tym kanale. Jak myślicie - co zrobiono z nieszczęsnym "sesjowiczem" po jego powrocie? Od tego momentu na tymże kanale obowiazuje przepis o automatycznym wykopywaniu każdego kto był nieaktywny przez pół godziny. A przy recydywie jest już ban.

3. Nie żebraj o przywileje

Osoby widziane na kanale po raz pierwszy, lub drugi zaczynajace zaraz po wejsciu litanię typu "dajcie opa, pliiz" - sa bardzo niemile widziane. Niepisane prawa IRC mówia, że na OP-a (czyli status operatora kanału) trzeba sobie zasłuzyć (na przykład częsta bytnościa na kanale, wnoszeniem czegoś ciekawego, jak dowcipne odzywki, czy choćby tylko wkradnięciem się w łaski innego operatora)

4. Informacje prywatne - przekazuj prywatnie (poprzez MSG lub CHAT)

Nie każdego bowiem interesuje informacja, która chcesz przekazać tylko jednej z 40 osób na kanale

5. Unikaj "nietypowych" programów i procedur

Programy typu "Comic IRC" lub "mircowe kolorki" powoduja szewska pasję u tych, których programy do IRC sa inne, a wspomniane wyżej gadżety pięknie wygladajace na Twoim komputerze - u nich powoduja wyświetlanie na ekranie krzaków. Denerwujace sa także autoskrypty rozsyłane "na wejściu" do wszystkich obecnych na kanale

6. Nie flooduj

Floodem nazywamy zbyt częste powtarzanie tej samej informacji, na przykład:

Ja: no niech mi ktoś wreszcie odpowie !!!!!!!!!
Ja: no niech mi ktoś wreszcie odpowie !!!!!!!!!
Ja: no niech mi ktoś wreszcie odpowie !!!!!!!!!
Ja: no niech mi ktoś wreszcie odpowie !!!!!!!!!
Ja: no niech mi ktoś wreszcie odpowie !!!!!!!!!

Na niektórych kanałach już za 5 kolejnych powtórek - można wylecieć z kanału

7. Unikaj wulgaryzmów, złośliwości czy obraźliwych tekstów

Na IRC jest już wyjatkowo wielu idiotów, którzy w tym tylko celu wchodza na IRC. Dlaczego masz być taki sam?

8. Nie podszywaj się

Najczęściej "podszywaja się" niewyżyci młodzi mężczyźni zakładajac sobie darmowe konto jako kobieta i wchodzac na kanał pod kobieca "ksywka". Ich "zabawa" polega na podrywaniu innych mężczyzn. Tacy osobnicy prędzej czy później zostana zdemaskowani - a wtedy "nie maja" życia na IRC Zdarzaja się też przypadki, ze ktoś wykorzystujac chwilowa nieobecność na IRC osoby powszechnie tam znanej - wchodzi na kanał pod jego pseudonimem

9. Ze skryptów korzystaj rozważnie

Nieumiejętne korzystanie ze skryptów potrafi zatruć życie nie tylko ich użytkownikowi, ale i innym, a zatem korzystaj tylko ze sprawdzonych skryptów (możesz je sprawdzić na założonym w tym celu "prywatnym" kanale testowym)

10. Nie pozdrawiaj każdego z osobna wchodzac na kanał

Skoro już musisz się witać, zrób to prostym "cześć wszystkim" (ewentualnie "specjalnie" i osobno przywitaj 2-3 najlepszych znajomych)

11. Szanuj prawo innych do animowości

To jedna z naczelnych zasad IRCa. Nawet jeśli kogoś znasz doskonale, czy nawet siedzi w tej chwili obok Ciebie - nie zwracaj się na IRC do niego po imieniu czy nazwisku, lecz ksywka. Niedopuszczalne jest także publiczne rozszyfrowywanie ksywek (typu puszczania "na public" komunikatów w rodzaju poniższego):

All: ten billy2_c to jest Bill Cohen - redaktor naczelny Computer_Byte, który myślał, że go tu nie rozpoznamy :) Hej Billy, dlaczego ostatni numer twojej gazetki jest taki beznadziejny?

Oczywiście - możesz nie stosować zasad netykiety (na IRC jest to powszechne). Pamiętaj jednak o tym, ze każdy kij ma dwa końce i kiedyś możesz tym drugim końcem dostać

Strony WWW

1. Nie zamieszczaj na swojej stronie tekstów i ilustracji do których nie masz prawa (chyba, ze wyrazi na to zgodę autor lub właściciel tych praw)

Jest to nagminnie stosowane. Nie wszyscy jednak wiedza o tym, ze strony WWW również podlegaja Ustawie - Prawo Autorskie i odpowiednie organy maja prawo zamknięcia takiej strony

2. Nie zamieszczaj na swojej stronie materiałów niezgodnych z obowiazujacym prawem (np. twardej pornografii, zdjęć policyjnych, wywrotowych tekstów)

Również nagminnie łamany punkt netykiety. Konsekwencje - jak wyżej

3. Nie nadużywaj na swojej stronie bajerów technicznych.

To, ze twój komputer potrafi wyświetlić taka stronę nie oznacza wcale, ze inni maja taka możliwość. Jeśli jednak lubujesz się w nowościach - to daj przynajmniej innym prawo wyboru (tworzac wersje (przykładowo) "z ramkami" i "bez ramek" czy "z Java" i "bez Javy". Przekroczenie tego punktu nie grozi wprawdzie konsekwencjami karnymi, ale tym, ze wielu ludzi przestanie odwiedzać Twoja stronę. A na tym chyba Ci nie zależy

5. Staraj się uaktualniać swoja stronę, a jeśli zabawa przestanie Cie bawić i chcesz stronę zlikwidować - poinformuj o tym wcześniej. Jeśli przenosisz stronę na inny serwer - przez jakiś czas w starym miejscu pozostaw odnosnik (link) do nowej lokalizacji

6. Nie wrzucaj na strony nadmiernie długich tekstów (jeśli taki musisz dać - podziel go na kilka części) ani olbrzymich plików (np. z obrazkami). Pamiętaj o tym, że odwiedzajacy Twoja stronę płaca za każda chwilę połaczenia

7. Nie pozostawiaj na stronie pustych (prowadzacych do nikad) odnośników. Jeśli na razie nie masz czasu lub ochoty by wykończyć taka stronę - daj w jej miejsce informację "Strona w trakcie tworzenia" albo "Zapraszam za miesiac"

8. W momencie likwidacji lub przeniesienia strony - poinformuj o tym wszystkich, których informowałeś, gdy strona powstawała

Nagminnie łamany punkt netykiety. W efekcie tony spamu (tu: pustych odnośników) w wyszukiwarkach, czy w tzw. linkach na innych stronach WWW

ICQ

1. Nie zamieniaj ICQ w IRCa.

2. Nie używaj słów powszechnie uznanych za nieprzyzwoite

3. W swoim "formularzu" podaj informacje o sobie i zainteresowaniach. Jeśli chcesz je upublicznić - to powiedz o sobie jak najwięcej. Wówczas łatwiej znajda Cię osoby o podobnych zainteresowaniach. Jeśli chcesz pozostać anonimowy - to raczej nie wysyłaj niewypełnionych ankiet osobowych na listy

4. Nie zawracaj głowy komuś, kto ma ustawiona opcje "Don`t disturb" (proszę nie przeszkadzać) chyba, że masz naprawdę ważna i pilna wiadomość dla tej osoby

5. Nie nadużywaj opcji przesyłania plików, chyba, że jesteś pewien, iż odbiorca chce tę przesyłkę otrzymać

6. Nie wysyłaj "łańcuszków"

7. Nie wysyłaj próśb o podanie UINa lub wpisanie na listę "przyjaciół" jeżeli nie masz czasu ani ochoty rozmawiać z dana osoba

8. Przesyłajac prośbę o autoryzację - przedstaw się.

9. Nie pisz głupot - od tego jest IRC

Aktualizacja strony: 20 stycznia 2014 21:00:00             Copyright 2005 by OMEGA s.c. A.A. Bystrowscy. All rights reserved